Sonbahar parkının taşları: Adını taşa yazmak

Ekim’in ikinci haftası, İstanbul’da bir park. Hamza Bera yolun kenarına çömelmiş, yaprakların altından taş topluyor. Mehmet Emde onun yaptığını yapıyor. Ben bankta oturuyorum ve ceketimin cepleri ağırlaşıyor: Her toplanan taş bana veriliyor, çünkü “anne, sende dursun.”

Eve dönüşte ceplerimde on iki taş vardı. Mutfak masasına dizildi, yıkandı, kurulandı. Sonra Hamza Bera sordu: “Hangisi benim?” Hepsi aynıydı. Gri, yuvarlak, parkın taşı. “Yazalım,” dedim.

Taş neden?

Zonguldak’ta büyüyen bir çocuk taşı bilir; sahil taşla doludur ve biz beş kız kardeş yazları sahilden eve taş taşırdık. Ama sahil taşı yazın taşıdır. Sonbaharın taşı parkın taşıdır: yaprakların altından çıkar, ıslaktır, elde kurur.

Taşa yazmanın kâğıda yazmaktan farkı şu: Kâğıt yırtılır, ıslanır, buruşur. Taş hiçbir şey olmaz. Boyası çıkar belki, on yılda bir. O zaman yeniden boyanır. Taş, çocuğun elinde ilk kez “kalıcı” bir şey tutmasıdır.

Bir de şu var: Taş boyamak için yetenek gerekmez. Bir çizgi, bir nokta, bir harf. Çocuk kendisi yapabilir. Ve yaptığı şey odasında yıllarca durur.

Dört taş, dört isim

O gün on iki taşın dördüne isim yazdık. Hamza Bera kendi baş harfini yazdı; büyük, hafif eğri, pudra rengi. Mehmet Emde henüz yazamıyordu; parmağını boyaya batırıp taşın üstüne bastı. Bu da bir isimdir; hatta en eskisi.

Süleyman Taha ve Muammer Esat okuldaydı. Onların taşlarını ben yazdım; akşam eve gelince masada buldular. Süleyman “ben büyüdüm bunlar için” dedi ve taşı alıp odasına götürdü. Hâlâ pencere kenarında.

Kalan sekiz taşa ne yazacağımızı bilmiyorduk. Boyadık, isimsiz. Bir kâsede duruyorlar; her sonbahar birkaçı daha ekleniyor.

Taş boyamak için ne gerekir?

Çok az şey. Ve hepsi zaten evde ya da bir nalburda.

• Park taşı, sahil taşı değil. Pürüzsüz, düz yüzlü, avuca sığan. Islakken toplamak zor değil; yaprakların altına bakın.
• Yıkayın, kurutun, bir gece bekletin. Taşın içi de nemli olur; ıslak taşa boya tutmaz.
• Akrilik boya. Hobi dükkânından küçük tüpler; pudra, krem, adaçayı yeşili, bir de koyu kahve. Su bazlıdır, elden çıkar.
• İnce fırça ve parmak. Harfler için sıfır numara fırça; küçük çocuklar için parmak izi yeter.
• Bir akşam kurusun, sonra vernik. Su bazlı mat vernik, hobi dükkânından. Şart değil; ama taş pencere kenarında duracaksa iyi olur.
• Adını arkaya da yazın. Ön yüz çocuğun; arka yüz sizin. Tarih, park, hava durumu.

Taşın yanına

Parkın taşı çocuğun kendi yaptığı hatıradır; eğri harfi, parmak izi, o günün havası. Bir de büyüklerin yaptığı durur yanında; anneanne ve babaannenin, ilk günden beri orada olanların.

Büyükannelere bir hediye

Bebeğin adı ve seçtiğiniz müjde, ona yakın büyükannelere yumuşacık bir body ve çoraplarla ulaşır.

Adını yazdırın

Cepler

Bu sonbahar yine parka gideceğiz. Ceplerim yine ağırlaşacak. Eve gelince taşlar masaya dizilecek ve biri soracak: “Hangisi benim?” Hepsi aynı olacak. Sonra yazacağız.

— Merve Çokal Doğan